Bollenstreek

31 oktober 2018

Tijd voor een all-in-one woningmarktplan voor de Bollenstreek

Met de aankomende verkiezingen in Noordwijk en Noordwijkerhout, komt het onderwerp woningbouw weer ter sprake. Het is een ingewikkeld thema en ik merk dat er politici zijn die dan maar voor een (klein) gedeelte van het probleem een oplossing presenteren. Simpelweg omdat ze het geheel niet kunnen overzien.

Politici zullen niet alleen moeten flyeren en actievoeren in campagnetijd. Ze zijn het aan hun inwoners en streek verplicht om tot een een totaaloplossing te komen voor de woningmarkt. Is het complex? Ja. Is het onmogelijk om slimme oplossingen te bedenken? Nee.

Domweg bollenvelden vol bouwen is geen oplossing
We moeten voorkomen dat we domweg (en onnodig) bollenvelden vol gaan bouwen. Daarom zal eerst naar de algemene economische en demografische situatie gekeken moeten worden. We leven nu met veel ‘babyboomers’. Als we nu huizen gaan bouwen voor de komende 100 jaar, dan bouwen we voor leegstand. Want die generatie babyboomers van nu, is er over 30 tot 40 jaar niet meer. Dus moeten we denken aan andere en innovatieve oplossingen als tijdelijke woningen als tiny houses.

De belangrijkste vraag eerst
De eerste vraag die we moeten stellen is: willen we wel echt dat er zoveel huizen worden bijgebouwd? En welk probleem lossen we daarmee op? Bouwen we voor eigen inwoners, of komen Amsterdammers (waar de woningmarkt ook complex is) naar ons toe? En verplaatsen we dus een probleem in plaats van dat we ons eigen probleem oplossen? 

Het (t)huis is een bank geworden
We leven in een tijd waarin huizen meer zijn geworden dan een thuis, waarin het huis is een bank is geworden waarin eigen vermogen en geleend geld wordt geïnvesteerd vanwege de lage rente.* Dat is niet zomaar veranderd en dus moet daar rekening mee worden gehouden met het totale vraag en aanbod op de woningmarkt.

Bollen, banen of huizen?
Ook zal specifiek naar de Bollenstreek gekeken moeten worden. De bollenvelden leveren ons banen op, zowel lokaal (op het land, toerisme) als internationaal (handel). De Economische Agenda Duin-en Bollenstreek heeft de volgende indicatoren** gekozen voor haar 2030-visie: meer banen, grotere bekendheid van de streek en het behoud van landschap. Daar zullen we vervolgens ook naar moeten handelen om de visie in 2030 te realiseren. 

Out of the box denken
Wetend dat de problemen op de woningmarkt te complex zijn voor een snelle oplossing, zal breed moeten worden gedacht en gedaan om tot oplossingen te komen. Hierbij het Bollenstreek.blog achtpuntenplan:

1. Stoppen met ‘woonverzekering’ bij woningbouwcorporaties
Je op jonge leeftijd inschrijven bij een woningbouwvereniging ‘als appeltje voor de dorst’ voor als het ooit mis gaat in het leven, is aantrekkelijk. Voor slechts een paar euro per jaar ben je verzekerd van (het eerst reageren op) een woning als het zover is. Dat kan toch niet de bedoeling zijn van ons woning zoeksysteem? Er zal opnieuw gekeken moeten worden naar de systematiek – waarin het leven van de aanvrager centraal staat. Lange inschrijving wordt dan niet langer als prestatie beloond, maar de woningzoekende is leidend.

2. Scheidingshuis starten
Het kan voorkomen dat je leven en je relatie niet zo loopt als je dacht. Daar sta je dan, met je kinderen. Waar ga je heen? Als je vertrouwen had in jezelf en je relatie heb je geen ‘woonverzekering’ afgesloten bij de woningbouwcorporatie en ‘sociale’ huur betekent dat je zomaar EUR 1000 per maand huur betaalt. Dan sta je letterlijk op straat.

Waarom (ver)bouwen we geen groot huis, waarin een aantal gezinnen kunnen wonen voor 1-2 jaar? Het biedt een veilige basis voor de kinderen, ze hoeven niet continu te verhuizen van vakantiehuis naar vakantiehuis en moeder (of soms vader) kan haar (zijn) leven op de rit krijgen – om daarna op de ‘gewone’ woningmarkt een huis te huren of kopen.

3. Holland Rijnland inruilen voor Bollenstreek samenwerking
Hoe is het toch mogelijk, dat iemand uit Leiden een vrijkomend huurhuis in de Bollenstreek kan krijgen, vóór onze eigen woningzoekenden? Dat is toch aan niemand uit te leggen? Natuurlijk mag iemand in de Bollensteek komen wonen (wie wil dat niet? ;-)) maar niet in sociale huurhuizen waarvan er te weinig zijn. Het samenwerkingsverband Holland Rijnland moet dus aangepast of gestopt worden. Met de Bollenstreek gemeenten wordt dan gezamenlijk een woningmarktplan  opgesteld. 

Hoe is het toch mogelijk dat iemand uit Leiden voorrang kan krijgen op een woning terwijl we onze eigen inwoners al geen geschikte woning kunnen bieden?

4. Scheefwonen op inkomen en familiegrootte aanpakken
Scheefwonen qua inkomen is al langer bekend (lees: teveel verdienen voor een huurhuis). Maar we zullen ook naar de gezinssamenstelling moeten kijken. Hoe is het mogelijk dat een gezin met kinderen geen woonhuis kan vinden en ook een (klein) appartement zou moeten accepteren? En een alleenstaande van begin twintig een hele gezinswoning tot zijn/haar beschikking krijgt? Laten we kijken welke mensen onderling kunnen ruilen van woning. Sommigen zullen teleurgesteld zijn, maar algemeen belang gaat voor.

5. Landelijke partijen overtuigen vluchtelingenproblematiek op te lossen in de regio.
Alleen naar vluchtelingen wijzen voor het probleem, dat is natuurlijk te kort door de bocht. Maar hier komen veel politieke ‘issues’ samen. Hoeveel mensen kunnen we opvangen in Nederland? Als we veiligheid willen voor vluchtelingen (want ja, dat willen we) waarom kan dat niet dichterbij hun huis? Lokale partijen zullen dus met hun landelijke partijgenoten moeten overleggen over de urgentie van dit probleem. (En de vluchtelingen die er zijn, laten we daar zo goed mogelijk voor zijn met elkaar – wijzen naar een groep is niet echt charmant van de mensen die dat doen)

6. Locaties voor arbeidsmigranten
Onze Oost-Europese inwoners hebben we hard nodig. Nu loont het nog om een huis te kopen en daar 5 of 6 of meer Polen te laten verblijven. Dat is voor de mensen zelf niet wenselijk, maar zorgt ook voor vervuiling van de woningmarkt (de woning wordt aangekocht als belegging en niet om te wonen voor eigen inwoners). Dus zullen ondernemers, in samenwerking met de gemeente, op zoek moeten naar locaties -zoals aan de Schippersvaartweg in Noordwijkerhout- om onze Oost-Europese harde werkers een fijn thuis te geven.

7. Verzorgingshuis van de toekomst realiseren
Langer thuis wonen, dat was het credo van de landelijke overheid. Ook van ‘mijn’ partij en ik kom erachter dat hoe daar nu invulling aan wordt gegeven niet het beste is voor de oudere(n).  Hoeveel ouderen zijn er eenzaam? Hoeveel ouderen wonen er ver van goede zorg? En hoeveel ouderen wonen er in een (te) groot huis? Het is tijd voor een verzorgingshuis van de toekomst***. Appartementen dichtbij zorg. Ouderen verhuizen naar deze appartementen en het heeft als voordeel dat er (eengezins)woningen vrijkomen. 

8. Bestaande plannen versnellen
Natuurlijk moet versneld uitvoeren van bestaande plannen (bijvoorbeeld bij Landgoed in den Houte) . Maar laten we realistisch zijn, de bouw kampt met enorme tekorten in personeel. Politieke besluiten duren doorgaans lang. Dus laten we niet te ver vooruit lopen. Nu onnodig bollenvelden toewijzen voor woningbouw, terwijl de bouwers deze opgaaf (nu) niet aan kunnen is absurd. 

“Zijn er extra woningen nodig? Niet meteen Bronsgeest volbouwen! Laten we binnenstedelijk kijken waar nog ruimte is”.

Andere gevolgen van ‘alleen maar’ bouwen
Tenslotte, is de woningbouw nooit een uitdaging die op zichzelf staat. Meer woningen betekent dat er nog meer in wegen, OV moet worden geïnvesteerd. Want heel eerlijk, dat is nu al niet goed geregeld in de streek. Laat staan als er meer mensen bij komen. En dan heb ik het er nog niet eens over wie al die investeringen gaat betalen.

Meer woningen betekent ook minder vrije ruimte. Hoeveel buitenspeelruimte willen we voor onze kinderen, hoeveel uitlaatvelden voor onze honden en hoeveel natuur om van te genieten? 

Visie, durf en daadkracht
Dus heren en dames politici, neem het voortouw en kom met een gezamenlijk all-in-one woningbouwplan voor de Bollenstreek. Alleen met visie, durf en daadkracht nemen we nu geen onnodige en onzinnige besluiten.

Tijd voor een all-in-one woningmarktplan voor de Bollenstreek! 

 

Bronnen
* Professor Richard Ronald (hoogleraar aan de UvA)
** Visie Economische Agenda Duin- en Bollenstreek (2016)
*** Het verzorgingshuis (2.0) komt terug, ING Healthcare

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *